Хаврын улирал айлчлан ирэхтэй зэрэгцэн өвлийн турш хунгарласан цасны дороос хур хог ил гарч, гудамж талбай, нийтийн эзэмшлийн орчныг бохирдуулах үе эхэлж байна. 

Улаанбаатар хотын хог ба хөрсний бохирдлын асуудал сүүлийн жилүүдэд эрчимтэй хөндөгдөж, хотын иргэд, төрийн байгууллага, судлаачдын анхаарлын төвд байна. Хог хаягдлын хэмжээ өсөн нэмэгдэж, хөрсний бохирдол хүрээгээ тэлсээр байгаа ч энэ чиглэлд олон талын бодит ажлууд өрнөж байна.

Хог хаягдлын өнөөгийн байдал

Улаанбаатар хотод 2025 онд нийт 1.8 сая тонн хатуу хог хаягдал үүссэн тоо баримт байх бөгөөд өдөрт дунджаар 1500 орчим тонн хог гарч байна. Нийт хогийн 16.3 хувь нь хуванцар хаягдал эзэлж, ихэнх хэсэг нь төвлөрсөн хогийн цэгүүдэд булшлагдаж байгаа нь хотын хог хаягдлын менежментийг шинэ шатанд гаргах шаардлагыг харуулж байгаа юм.

Хотын хүн ам өсч, хэрэглээ нэмэгдэхийн хэрээр хог хаягдлын хэмжээ мөн дагаад өсөх хандлагатай байна. Хогны ихэнх хэсэг нь айл өрх, үйлчилгээний байгууллагаас үүссэн ахуйн хог хаягдал байгаагаас гадна, ил задгай хаягдал, шингэн хогийн цэгүүд хөрсөнд шууд нөлөөлдөг.

Хөрсний бохирдол-эмзэг асуудал

Судалгаагаар Улаанбаатар хотын хөрсний ойролцоогоор 88 хувь нь органик болон микробийн бохирдолтой, гэр хорооллын орчмоос авсан дээжийн 93 хувь‑д бохирдол илэрсэн нь хөрсний байдал ноцтой хэмжээнд бохирдсон байгааг харуулжээ. Үүнээс гадна зарим газарт хүнд металлын (жишээ нь Pb) агууламж стандарт хэмжээнээс хэд дахин өндөр гарсан нь хүнсний ногоо тарьж, амьдрах орчин бүрд эрсдэл үүсгэж байна.

Хөрсний бохирдлын гол эх үүсвэрүүд нь:

• Гэр хорооллын нүхэн жорлон, шингэн хог хаягдал,
• Ил задгай хогийн цэгүүд,
• Авто засварын болон үйлдвэрлэлийн хаягдал,

Шийдэл, арга хэмжээ

Хотын захиргаа, Байгаль орчны газар, төрийн бус байгууллагууд хамтран дараах бодит ажлуудыг хэрэгжүүлж байна:

• Хог хаягдлын менежмент:

Хогийг ангилан цуглуулах цэг нэмэгдүүлэн, дахин боловсруулах технологийг нэвтрүүлэх ажил өрнөж байна. Ингэснээр дахин боловсруулах хувь өсч, хог хаягдлын дарамт буурах боломж бүрдэнэ.

• Хөрс хамгаалал:

Хөрсний бохирдлыг бууруулах, нян, хорт бодисыг устгах арга хэмжээг иргэд, байгууллагуудтай хамтран хэрэгжүүлж байна. Шингэн хог хаягдлыг зөв зохистой цуглуулж устгах системийг сайжруулах ажилд анхаарч байна.

• Иргэдийн оролцоо:

“Хоггүй, цэвэр хот” уриалгыг өрнүүлэн, иргэдийг хог хаягдлыг ангилан ялгах, дахин боловсруулах, хөрсийг хамгаалах үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцохыг уриалж байна. Сургууль, дүүрэг бүрт сургалт, тэмцээн, аяныг зохион байгуулж, ухамсрыг дээшлүүлэхэд чиглэсэн олон төрлийн арга хэмжээ зохион байгуулж байна.

Иргэдэд хандан сануулахад:

Таны болон Улаанбаатар хотын иргэний өдөр тутмын хариуцлагатай үйлдэл дараах байдлаар бүх нийтэд туслана.

• Хогийг ангилан ялга
• Ил задгай хог хаяхгүй байх
• Дахин боловсруулах боломжтой хогийг зориулалтын цэгт өг
• Хөрс, ус, орчныг хамгаалахад идэвхтэй оролц

Бид бүхэн хамтдаа ухамсартай, хариуцлагатай байж, хоггүй, цэвэр, эрүүл Улаанбаатарыг бүтээж чадна.

Дүгнэлт

Хотын хог ба хөрсний бохирдол өндөр байгаа ч иргэдийн оролцоо, төрийн бодлого, дахин боловсруулалт, хөрсний хамгааллын ажил зэрэг нь гэрэлт, хоггүй, цэвэр хотыг бүтээх боломжийг нээж байна. Улаанбаатар хотын ирээдүйд гэрэлт, эрүүл орчинтой, хоггүй гудамж, цэвэр хөрстэй байхын төлөөх алхам бүр бол иргэн бүрийн оролцоотой холбоотой гэдгийг мартаж болохгүй.