Хүн төрөлхтөн муурыг ойролцоогоор 9000–10000 жилийн өмнө гаршуулж эхэлсэн гэж археологичид үздэг. Муур нь нохойноос ялгаатай нь хүмүүсийн зориудаар гаршуулсан амьтан бус, харин хүн төрөлхтөнтэй хамт амьдрах явцдаа аажмаар дасан зохицсон амьтан гэдгээрээ онцлогтой.

Муур анх Ойрхи Дорнодод хүмүүстэй хамт амьдарч эхэлжээ

2004 онд археологичид Кипр арал дээр 9500 жилийн настай маш сонирхолтой олдвор илрүүлсэн юм. Тэнд хүн болон муурыг хамт оршуулсан булш олдсон нь муур аль хэдийн хүмүүстэй ойр амьдарч байсныг нотолсон байна.

Судлаачдын үзэж буйгаар тэр үед:

• Хүмүүс тариалан эрхэлж эхэлсэн
• Үр тариа хадгалах болсон
• Хулгана ихээр олширсон
• Муур хулгана барьж ашигтай болсон.

Ингэснээр муур хүмүүсийн суурин амьдралд аажмаар дасан зохицож, хамт амьдрах болсон гэж үздэг. Сонирхолтой нь муур тухайн аралд байгалиасаа байгаагүй тул хүмүүс зориуд авчирсан гэж судлаачид дүгнэжээ.

Эртний Египет муурыг ариун амьтан гэж шүтдэг байв

Муур хамгийн их хүндлэгдэж байсан газар бол Эртний Египет юм. Египетчүүд муурыг ариун амьтан гэж үздэг байжээ.

Тухайлбал:

• Муур алахыг хатуу хориглодог байсан
• Муур үхвэл гэр бүл гашууддаг
• Муурыг мумми болгож оршуулдаг
• Муурын бурхан Бастет-ийг шүтдэг байв

Эртний Египетчүүдийн хувьд муур нь зөвхөн амьтан бус гэр бүлийн нэг гишүүн гэж үзэгддэг байсан тухай түүхэнд тэмдэглэгдэн үлджээ.

Муур дэлхий даяар хэрхэн тархсан бэ

Муур Египетээс худалдаачдын хөлөг онгоцоор дамжин дэлхий даяар тархсан гэж үздэг. Хөлөг онгоцонд муур авч явснаар:

• Хулгана устгах
• Хүнс хамгаалах
• Ачаа бараа хамгаалах давуу талтай байсан тул муур Европ, Ази, Африк, улмаар Америк тивд хүртэл тархжээ.

Судлаачдын үзэж буйгаар муур нохой шиг бүрэн гаршсан амьтан биш бөгөөд өнөөдөр ч зэрлэг зан чанарынхаа тодорхой хэсгийг хадгалсан хэвээр байдаг. Тиймээс эрдэмтэд нэгэн сонирхолтой дүгнэлт хийсэн байдаг.

“Хүн нохойг гаршуулсан, харин муур хүн төрөлхтнийг сонгосон”

Ийнхүү муур хүн төрөлхтөнтэй хамт амьдарч эхэлснээс хойш мянга мянган жилийн турш хүний амьдралын нэг хэсэг болсоор өнөөдөр дэлхий даяар хамгийн түгээмэл тэжээвэр амьтдын нэг болжээ.