Өнөөдөр буюу тавдугаар сарын 16 нь Григорийн тооллын жилийн 136 дахь өдөр, билгийн тооллын хаврын адаг хар луу сарын шинийн 30-ны өдөр тохиож байна. Наран 05:13 цагт мандаж, 20:23 цагт жаргана. Энэ өдөр дэлхийн түүхэнд улс төр, дайн тулаан, шинжлэх ухаан, технологи, соёл урлаг, олон улсын харилцаанд нөлөөлсөн олон чухал үйл явдал өрнөжээ.

• Эрт үе ба дундад зуун

946 он:
Японы 61 дэх эзэн хаан Сүзакү эрх мэдлээ төрсөн дүү Мүракамид шилжүүлжээ. Энэ нь Японы эзэн хааны залгамжлалын түүхэнд тайван шилжилтийн нэгэн жишээ болсон байна.

1204 он:
Фландрын их гүн IX Болдуин Константинопольд байгуулагдсан Латин эзэнт гүрний анхны хаан болов. Энэ үйл явдал Дөрөвдүгээр загалмайт аян дайны дараах Византийн задралтай шууд холбоотой юм.

1527 он:
Медичийн гэр бүл Флоренцийн эрх мэдлийг дахин гартаа авч, хотын улс төрийн бүтэцт томоохон өөрчлөлт авчиржээ. Ингэснээр Флоренцийн Бүгд найрамдах засаглал дахин донсолгоонд орсон байна.

1770 он:
Францын угсаа залгамжлагч Луи-Огюст Австрийн гүнж Мари Антуанеттатай гэр бүл болжээ. Хожим тэд Францын хаан, хатан болж, Францын хувьсгалын үеийн хамгийн танигдсан түүхэн дүрүүдийн нэг болсон юм.

• Шинэ үе ба улс төрийн өөрчлөлт

1811 он:
Хойгийн дайны үеэр Испани, Португал, Их Британийн эвсэл Албуерагийн тулаанд Францын цэргийг бут цохив. Энэ нь Наполеоны эсрэг өрнөсөн Европын өргөн хэмжээний тэмцлийн нэг чухал ялалт байлаа.

1812 он:
Фельдмаршал Михаил Кутузовын байгуулсан Бухарестын гэрээгээр Орос-Туркийн дайн дуусч, Бессарабийн нутаг Оросын мэдэлд очжээ. Энэ гэрээ Зүүн Европын геополитикт нөлөө үзүүлсэн юм.

1866 он:
АНУ-ын Конгресс никель зоосыг гүйлгээнд нэвтрүүлэх тогтоол батлав. Шинэ зоосны найрлагыг 25 хувь никель, 75 хувь зэс байхаар тогтоосон нь мөнгөн тэмдэгтийн стандартчлалын чухал алхам болсон.

1868 он:
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Эндрю Жонсоныг огцруулах асуудлыг Конгресс хэлэлцэж, ганцхан саналын зөрүүгээр албан тушаалд нь хэвээр үлдээжээ. Энэ нь Америкийн улс төрийн түүхэн дэх хамгийн дуулиантай импичментийн нэг болсон юм.

1877 он:
Францын улс төрийн тогтолцоо гүн хямралд орж, бүгд найрамдахчууд болон язгууртнуудын хооронд засаглалын төлөөх ширүүн тэмцэл өрнөв. Ингэснээр Францын Гуравдугаар Бүгд Найрамдах Улс бүхэлдээ ганхсан байна.

• Шинжлэх ухаан, нийгэм, соёл

1888 он:
Никола Тесла цахилгаан эрчим хүчийг өндөр хүчдэл ашиглан алс зайд түгээх боломжтойг олон нийтэд танилцуулжээ. Энэ нь цахилгаан түгээлтийн орчин үеийн системийн хөгжлийн суурь болсон юм.

1920 он:
Ромын пап XV Бенедикт Францын үндэсний баатар Жанна д’Аркыг гэгээнтнээр өргөмжилжээ. Ингэснээр тэр шашин, үндэсний үзлийн аль алинд нь онцгой бэлгэдэл болсон байна.

1929 он:
Лос-Анжелест кино урлагийн шилдгүүдийг тодруулдаг Академийн шагнал гардуулах ёслол анх удаа зохион байгуулагдав. Хожим “Оскар” нэрээрээ дэлхий даяар алдаршсан энэ наадмын анхны шилдэг киногоор “Далавч” шалгарчээ.

1951 он:
Нью-Йоркийн Айдлуайлд нисэх буудлаас Лондонгийн Хитроу руу олон улсын иргэний агаарын тээврийн анхны төлөвлөгөөт нислэг хөөрөв. Энэ нь дайн дараах дэлхийн агаарын тээврийн сүлжээ эрчимтэй хөгжих эхлэл болсон юм.

1960 он:
Калифорнийн Малибу дахь Хьюзийн судалгааны лабораторид Теодор Майман оптик лазерыг анх удаа амжилттай туршжээ. Энэ нээлт холбоо, анагаах ухаан, үйлдвэрлэлийн салбарт хувьсгал авчирсан байна.

1969 он:
ЗХУ Сугар гарагийг судлах зорилготой “Венера-5” хөлгийг амжилттай хөөргөв. Энэ нь гараг хоорондын судалгааны өрсөлдөөний нэг чухал алхам байв.

• Дайн ба олон улсын харилцаа

1916 он:
Их Британи, Франц хоёр хуучин Османы эзэнт гүрний Ирак, Сирийн нутаг дэвсгэрийг нөлөөний бүс болгон хуваах нууц гэрээ байгуулжээ. Энэ нь Ойрх Дорнодын орчин үеийн хилийн зураглалд гүн нөлөө үзүүлсэн юм.

1961 он:
Өмнөд Солонгост цэргийн эргэлт өрнөж, Пак Жон Хи засгийн эрхийг гартаа авчээ. Энэ үйл явдал тус улсын улс төрийн шинэ үеийн эхлэл болсон байна.

1966 он:
БНХАУ-ын Коммунист нам “Тавдугаар сарын 16-ны тунхаг”-ийг хэрэгжүүлснээ зарласнаар Соёлын хувьсгал албан ёсоор эхэлсэн юм. Энэ нь Хятадын нийгэм, соёл, улс төрд асар их доргилт авчирсан түүхэн үйл явдал байлаа.

1974 он:
Югославын удирдагч Иосип Броз Тито “мөнхийн Ерөнхийлөгч” хэмээн өргөмжлөгдөв. Энэ нь социалист Югославын дотоод улс төрийн онцгой бүтэц, хувь хүний ноёрхлыг илтгэсэн хэрэг болсон юм.

1988 он:
Хатан хаан II Элизабет АНУ-ын Конгресст үг хэлж, ийм индэрт үг хэлсэн Их Британийн анхны төрийн тэргүүн болов. Энэ нь хоёр улсын түүхэн холбоог дахин тодотгосон бэлгэдэлт үйл явдал байв.

• Орчин цаг

2003 он:
Мароккогийн Касабланка хотод террорист халдлага болж, 33 энгийн иргэн амиа алдан, 100 гаруй хүн шархаджээ. Энэ нь Хойд Африк дахь аюулгүй байдлын томоохон сорилтын нэг болсон юм.

2005 он:
Кувейтэд эмэгтэйчүүдийн улс төрийн эрхийг өргөжүүлэх хуулийн төслийг Үндэсний Ассемблей баталжээ. Ингэснээр эмэгтэйчүүд сонгох, сонгогдох эрхийн хүрээнд түүхэн ахиц гарсан байна.

2011 он:
АНУ-ын Кеннедигийн нэрэмжит Сансрын төвөөс “Эндевор” хөлөг сүүлчийн нислэгээ үйлдэв. Энэ нь “Шаттл” хөтөлбөрийн төгсгөлийн үе шат ойртож буйн бэлгэдэл болсон юм.

2014 он:
Кенийн нийслэл Найроби хотын Гикомба худалдааны төвд хоёр удаагийн дэлбэрэлт болж, 12 хүн амиа алдсан эмгэнэлт хэрэг гарчээ.